KIBLE SAATİ NEDİR?

Kıble saati kısaca; güneşe bakılarak kıblenin tespit edilebildiği saattir. Güneşin, bulunduğumuz yerin kıble açısına veyâ belli bir açı farkına (900-1800 gibi) denk geldiği vakittir.

Meselâ Türkiye ve Avrupa ülkelerinde; Namaz vakitleri cetvelinde gösterilen şehrin o günkü kıble saati vaktinde, güneşe doğru yönelen kimse, kıbleye dönmüş olur. Kıble saati aynen namaz vakitleri gibi, güneşin azimut ve deklinasyonuna göre farklılık arz ettiği için her şehirde ayrı ayrı olmak üzere; günlük olarak değişmektedir. Kıble istikâmetinin pratik olarak tespitinde kıble saati en pratik ve sıhhatli metottur. Çünkü;

a) Öncelikle sıhhatli yön gösterebilecek teknik âletler herkesin elinde bulunamayabilir.
b) Günümüzde her alanda olduğu gibi manyetik alanda da kirlenmeler olmuştur. Bu sebeple pusulalar da sapma göstermektedir. Kıble tayininde de bu sapmalardan kurtularak, kesin ve hatasız tespit için kıble saati kullanmak en uygun yoldur.
Meselâ bina içinde pusula ile ölçüm yaptığınızda bunun yönünü saptıran pek çok unsurla karşılaşılır. Binanın yapısında bulunan demirler, elektrik–telefon kabloları, su, kalorifer ve yangın söndürme boruları ile cep telefonları, telsiz, radyo ve televizyon dalgaları ve sâir faktörler pusulanın gerçek yönden sapmasına sebep olur. Pusula ile sıhhatli ölçüm büyük şehirlerde neredeyse imkânsız hale gelmiştir. Bu sebeple günümüzde kıble tayinini kıble saati ile yapmanın daha isabetli olacağı görülmektedir.

Kıble saatleri sadece adı geçen şehir için geçerlidir.
Namaz vakitlerinde uygulanan fark cetvelleri, kıble saatleri için kesinlikle kullanılamaz.
Dünyâdaki bâzı yerlerin coğrafî mevkiinin yâni enlem ve boylamının, yerkürenin hareketlerinin ve dünyânın eğiminin bir gereği olarak gündüzün güneş kıble açısına denk gelmez. Bu vaziyet, bâzı ülkelerde bütün yıl boyunca sürdüğü gibi bâzı yerlerde de yılın belli günlerinde meydana gelmektedir. Hâliyle bu gibi yerlerde normal Kıble saati hesaplamak imkanı da yoktur. Buralar için Kıble saati olarak; Kıble Sağ, Kıble Sol veyâ Kıble Arka gibi kavramlarla ifade edilen vakitler kullanılır.

Kıble Sağ: Güneş, kıble açısının 90 derece sağına geliyorsa, Kıble Saati, Kıble sağ olarak verilir. Bu gibi yerlerde, bir kimse belirtilen zamanda güneşi sağ tarafına aldığında yüzünü kıbleye dönmüş olur.

Kıble Sol: Güneş, kıble açısına gelmediği gibi, kıble açısının 90 derece sağına da değil, aksine 90 derece soluna geliyorsa, Kıble Saati, Kıble sol olarak verilir. Buralarda yaşayanlar belirtilen zamanda güneşi sol taraflarına aldıklarında yüzlerini kıbleye dönmüş olurlar. Senenin bütün günlerinde güneş kıble istikametine gelmediğinden Avustralya için "Kıble Sol" kullanılmaktadır.

Kıble Arka: Güneş kıble açısına gelmediği gibi, kıble açısının 90 derece sağına-soluna da gelemiyor, aksine güneş kıble açısının 180 derece uzağına gelebiliyorsa, Kıble Saati; Kıble Arka olarak verilir. Buralarda yaşayanlar, belirtilen zamanda güneşi arka taraflarına aldıklarında yüzlerini kıbleye dönmüş olurlar. Bütün sene boyunca güneş kıble istikâmetine gelmediğinden Amerika için "Kıble Arka" kullanılmaktadır.

Kıble saati kısaca; güneşe bakılarak kıblenin tesbit edilebildiği saattir.

Güneşin, bulunduğumuz yerin kıble zaviyesine (açı­sına) denk geldiği dakikada güneşe dönen kimse kıble­ye dönmüş olur. Namaz vakitleri gibi günlük olarak de­ğişir. Kıble tesbitinde en sıhhatli yoldur.

Dünya kıble günleri ise, aynı kıble saatinin bütün dünyâ için geçerli olduğu hususî günlerdir.

Senede iki defa, 28 Mayıs (Türkiye saati ile) 12.18'de ve 16 Temmuz saat 12.27de güneş tam Kâ'be-i Muazzama üzerinde bulunur. Bu iki vakitte, dünyânın o anda gündüz olan yerlerinden herhangi birinde güne­şe dönen kimse, aynı zamanda Kâ'be-i Muazzama'ya yani KIBLE'ye dönmüş olur. Böylece bir yerin kıble yönü kolayca ve isabetli olarak tâyin edilebilir.

Bu sebeple, 28 Mayıs ve 16 Temmuz târihleri, Dün­ya Kıble Günü olarak kararlaştırılmıştır.

Fazilet Takvimi